Franco forgesas akuzativon en trajno

24/09/2013

En reta diskutlisto estiĝis sabatvespere grandega debato pro forgeso de akuzativa finaĵo fare de tre sperta esperantisto el Francio Cyrille Dupont. Lian alikaze neriproĉeblan lingvaĵon makulis forgeso de ununura no en ununura frazo. La diskuto, kiu komence havis kiel temon la hermeneŭtikan aliron al la postmoderna literaturo de Kazaĥio, rapide fokuziĝis sur tiu laŭ kelkaj retlistanoj neakceptebla fuŝo de s-ro Dupont.

Nur dimanĉe evidentiĝis, ke la aŭtoro de la mesaĝo forgesis sian akuzativan finaĵon en la trajno, per kiu li hejmveturis pli frue en la sabata posttagmezo. Tial, argumentas li, li tute ne povis aldoni la finaĵon, ĉar li ne havis ĝin ĉe si. “Tuj post kiam la pordoj de la trajno fermiĝis mi rememoris, ke mi lasis akuzativan finaĵon sur la supra pakaĵbreto super mia sidloko. Mi provis remalfermi la pordon, sed la trajno forveturis. Kion mi povus fari? Oni neniel povus uzi, kion oni ne havas!”.

Por la intervjuo kun Livera Folio s-ro Dupont prunteprenis akuzativajn finaĵojn de sia edzino, kiu ne plu uzas ilin ekde la kabeo. Ĉu la retlistanoj punos lin aŭ akceptos lian klarigon decidos administranto en la sekvaj tagoj.

Advertisements

Plia mispaŝo de Kerry oficialigas Esperanton en Porto-Riko

19/09/2013

Se liaj komentoj pri Sirio kaj ties ĥemiaj armiloj eniros la historion de politiko kaj internaciaj rilatoj, la plej freŝa rimarko de John Kerry tutcerte legeblos en la libroj pri la Esperanto-historio. Dum preskonferenco okazinta la pasintan mardon, 17-an de aŭgusto, Kerry opiniis ke indas subteni la “Esperanto-literaturon” de la insulo por ke ĝi “estu prezenta en ĉiuj medioj kaj vivsituacioj”. Kerry ne rimarkis tamen, ke li diris “Esperanto” anstataŭ “esperpento”, kiel li celis, hispandevena literatura stilo, kiu helpe de deformitaj priskriboj celas kritiki la socion.

Kvankam la Esperanto-literaturo en Porto-Riko estas preskaŭ neekzistanta, la malmultaj landaj esperantistoj haste prenis la duan parton de la deklaro de Kerry kaj jam en la sama tago sendis proponon al la insula parlamento por oficialigi Esperanton “laŭ la deziroj kaj proponoj vortumitaj de la usona ministro pri eksteraj rilatoj”. Merkrede la parlamento aprobis la proponon “ĉar ni volas fari ion ajn por ĝeni tiujn usonanojn”. La fakto estas, ke kvankam la aŭtonomeco de Porto-Riko estas sufiĉe limigita, ties parlamento rajtas krei leĝojn por la insulo, kiuj ne kontraŭdiru la federacian leĝaron. Pro tio, ke Usono ne havas oficialan lingvon sed simple uzas la anglan pro tradicio, tiu ĉi estas ŝanĝo tute laŭleĝe farebla de Porto-Riko.

Kerry

La registaro de Barack Obama nun urĝe serĉas John Kerry por haltigi lin antaŭ ol li faros pliajn komentojn. “Ni ne scias, kie li estas. Li ferias sed liaj paroladoj ne, kaj tio estas tro danĝera por ni”. Morgaŭ aperos foto de Kerry en lakto-kartonoj tra la tuta lando, kiel kutime okazas, kiam la usona registaro serĉas homon.

 


Ekstertera mesaĝo en pli bona Esperanto

15/09/2013

Radia mesaĝo sendita antaŭ kvin jaroj al la kosmo revenis al la tero en la pasintsabata vespero laŭ informoj de la Nacia Astronoma Observejo de Ĉilio. La astronomojn surprizis nekutime forta radia signalo kaptata de la detektiloj, kiu unuavide konsistis simple el la sama mesaĝo, kiun tiu sama centro sendadas al la spaco ekde 2008 en regulaj intervaloj.

Post la unuaj teorioj, ke temis pri reflekto de la samaj radiaj ondoj senditaj de la tero, baldaŭ evidentiĝis, ke la mesaĝo tamen ja havas eksterteran devenon: La mesaĝo estis ĉefe salutoj en pluraj lingvoj, similaj al tiuj de la ora disko de la kosmosondiloj Voyager, sed en skriba formo. Post ripeto de la unuaj salutoj en diversaj lingvoj venis la vico de Esperanto, kiu enhavis korektojn faritajn videble de ekstertera estaĵo. Konvertinte la signalojn al literoj, la mesaĝo aspektis jene:

BonaN tagoN al ĉiuj loĝantoj de la universo deziras la homaro.

Post kontrolo de la originala mesaĝo la astronomoj konstatis, ke en ĝi efektive mankis la akuzativaj finaĵoj, kiujn nun verŝajne aldonis eksterterano. “Ni simple petis al fizikstudento, kiu tiutempe faris staĝon en nia centro kaj komencis lerni Esperanton, ke li traduku tiun frazon, kaj nun ni konstatas, ke li faris tion erare” plendis la direktoro de la observejo. Dume la teĥnikistoj pri radio-signaloj plu esploras la mesaĝon ricevitan kaj klopodas trovi plian enhavon, sed ili jam perdis preskaŭ ĉiun esperon: “Aspektas ja tiel, ke ili simple volis korekti nin kaj krome intencis diri al ni nenion”.

Plia mistero rilatas al tio, kial eksterteranoj entute scipovas la lingvon Esperanto, ĉar laŭ scio de la sciencia komunumo ankoraŭ neniu mesaĝo al la kosmo enhavis transkribon de La unua libro aŭ alian lernmaterialon. Kelkaj esperantistoj ekteoriumas pri la ebleco, ke Zamenhof ne mem iniciatis Esperanton sed fakte ricevis ĝin de eksterteraj vivformoj aŭ eĉ de diaj instancoj, kiuj laŭ tiu teorio same donintus la lingvon al aliaj civilizacioj de la universo.

Pli certa ol tiuj konjektoj estas ĝis nun nur tio, ke la Nacia Astronoma Observejo de Ĉilio ekofertos al siaj kunlaborantoj Esperanto-kursojn. Unua kontakto kun la Ĉilia Esperanto-Asocio efektiviĝos onidire jam venontsemajne.


Roy McCoy kreas novan esperantidon

09/01/2010

La oficisto de UEA Roy McCoy, konata pro sia laboro por la Jarlibro, fine lanĉis sian propran lingvon derivitan el la internacia lingvo Esperanto.

Lia plurjardeka sperto kiel grafikisto montris al li, ke ĉapelitaj literoj kaŭzas grandajn problemojn por la finpretigado de libroj, bultenoj kaj aliaj presaĵoj. Li profitis de la okazo por aldoni ankaŭ aliajn modifojn al la lingvo.

“La verbon farti mi neniam ŝatis, ĉar mia denaska lingvo estas la angla kaj mi ne povas eviti pensi pri furzado. En mia libro mi do proponas la salutmanieron ‘Saluton, kiel vi furzas?’ kaj por paroli pri intestaj gasoj, oni do parolu pri fartoj”.

Aliaj ŝanĝoj, kiujn S-ro McCoy enkondukas en sia verko, rilatas ankaŭ al la elparolo de kelkaj literoj. Tiel do la litero mo estas liatakse pli nature prononcebla kiel la litero el la klinga lingvo, /ʔ/, do glota halteto. Same ro ricevus ĉiam ŭon, tiel ke revo estus elparolata kiel rŭevo.

“La granda eraro de Zamenhof estis tio, ke li permesis al normalaj homoj uzi la lingvon laŭplaĉe. Tiel eniras ĝin eraroj, misprononcoj kaj konfuzo” klarigis la lingvokreinto. “Mi mem rajtigos al unuopuloj uzi mian lingvon kontrolinte, ke ili bone regas ĝin kaj ke ili ne ŝanĝos ĝin”. Li proponas sin por mem fortranĉi unu falangon de tiu, kiu fie agos rilate lian lingvon. “Parolantoj havos do la eblecon erari 28 fojojn, ĉar poste ili ne plu havos falangojn. La piedajn mi ne enkalkulas”.

Kelkaj homoj opiniis en retaj diskutlistoj, ke lia propono pri nova lingvo aŭtomate senkreditigas lin por plu labori en la Centra Oficejo de UEA. Ĝia direktoro tamen donis neniun respondon al niaj retmesaĝoj demandantaj pri lia eventuala maldungo.