Germano fajfas pri ĉio

01/10/2013

Se vivo kun esperantisto ĝenerale ne estas facila, tiu de s-ino Anna Katzenstein el Nurembergo estas preskaŭ koŝmaro. Ŝia edzo, s-ro Jentzsch anoncis antaŭ du semajnoj, dum la monata kunveno de la loka Esperanto-grupo: “Ekde hodiaŭ mi fajfos pri ĉio!”. De tiu momento, s-ro Jentzsch prononcas neniun plian vorton sed simple fajfadas anstataŭe. Neniu certas, ĉu lia fajfado havas konkretan signifon aŭ ĝi simple imitas melodiojn. Por malkovri tion jam pretiĝas spertuloj pri fajfo-lingvoj el Gomero (Hispanio), Kuşköy (Turkio) kaj aliaj regionoj konataj pro siaj fajfo-lingvoj, kiuj klopodos respondi al la fajfado por vidi, ĉu ekestas komunikiĝo.

Dume lia edzino perdas la paciencon. “En la laborejo oni simple sendis lin kiel malsanulon hejmen, sed mi ja ne rajtas sendi lin reen al la laborejo kiel sanulon” plendis s-ino Katzenstein. “Li daŭre kaj ĉiam pli laŭte fajfas pri ĉio, kio okazas, kion mi rakontas, kion mi demandas… Li eĉ ĉesis paroli dumdorme kaj nun li nur fajfadas”. Kelkaj najbaroj proponis eĉ vundi lin por kontroli, ĉu li almenaŭ tiam vekrios, sed la landa organizo pri besto-rajtoj kategorie oponas al tiu ebleco.

Advertisements

Franco forgesas akuzativon en trajno

24/09/2013

En reta diskutlisto estiĝis sabatvespere grandega debato pro forgeso de akuzativa finaĵo fare de tre sperta esperantisto el Francio Cyrille Dupont. Lian alikaze neriproĉeblan lingvaĵon makulis forgeso de ununura no en ununura frazo. La diskuto, kiu komence havis kiel temon la hermeneŭtikan aliron al la postmoderna literaturo de Kazaĥio, rapide fokuziĝis sur tiu laŭ kelkaj retlistanoj neakceptebla fuŝo de s-ro Dupont.

Nur dimanĉe evidentiĝis, ke la aŭtoro de la mesaĝo forgesis sian akuzativan finaĵon en la trajno, per kiu li hejmveturis pli frue en la sabata posttagmezo. Tial, argumentas li, li tute ne povis aldoni la finaĵon, ĉar li ne havis ĝin ĉe si. “Tuj post kiam la pordoj de la trajno fermiĝis mi rememoris, ke mi lasis akuzativan finaĵon sur la supra pakaĵbreto super mia sidloko. Mi provis remalfermi la pordon, sed la trajno forveturis. Kion mi povus fari? Oni neniel povus uzi, kion oni ne havas!”.

Por la intervjuo kun Livera Folio s-ro Dupont prunteprenis akuzativajn finaĵojn de sia edzino, kiu ne plu uzas ilin ekde la kabeo. Ĉu la retlistanoj punos lin aŭ akceptos lian klarigon decidos administranto en la sekvaj tagoj.


Plia mispaŝo de Kerry oficialigas Esperanton en Porto-Riko

19/09/2013

Se liaj komentoj pri Sirio kaj ties ĥemiaj armiloj eniros la historion de politiko kaj internaciaj rilatoj, la plej freŝa rimarko de John Kerry tutcerte legeblos en la libroj pri la Esperanto-historio. Dum preskonferenco okazinta la pasintan mardon, 17-an de aŭgusto, Kerry opiniis ke indas subteni la “Esperanto-literaturon” de la insulo por ke ĝi “estu prezenta en ĉiuj medioj kaj vivsituacioj”. Kerry ne rimarkis tamen, ke li diris “Esperanto” anstataŭ “esperpento”, kiel li celis, hispandevena literatura stilo, kiu helpe de deformitaj priskriboj celas kritiki la socion.

Kvankam la Esperanto-literaturo en Porto-Riko estas preskaŭ neekzistanta, la malmultaj landaj esperantistoj haste prenis la duan parton de la deklaro de Kerry kaj jam en la sama tago sendis proponon al la insula parlamento por oficialigi Esperanton “laŭ la deziroj kaj proponoj vortumitaj de la usona ministro pri eksteraj rilatoj”. Merkrede la parlamento aprobis la proponon “ĉar ni volas fari ion ajn por ĝeni tiujn usonanojn”. La fakto estas, ke kvankam la aŭtonomeco de Porto-Riko estas sufiĉe limigita, ties parlamento rajtas krei leĝojn por la insulo, kiuj ne kontraŭdiru la federacian leĝaron. Pro tio, ke Usono ne havas oficialan lingvon sed simple uzas la anglan pro tradicio, tiu ĉi estas ŝanĝo tute laŭleĝe farebla de Porto-Riko.

Kerry

La registaro de Barack Obama nun urĝe serĉas John Kerry por haltigi lin antaŭ ol li faros pliajn komentojn. “Ni ne scias, kie li estas. Li ferias sed liaj paroladoj ne, kaj tio estas tro danĝera por ni”. Morgaŭ aperos foto de Kerry en lakto-kartonoj tra la tuta lando, kiel kutime okazas, kiam la usona registaro serĉas homon.

 


Ekstertera mesaĝo en pli bona Esperanto

15/09/2013

Radia mesaĝo sendita antaŭ kvin jaroj al la kosmo revenis al la tero en la pasintsabata vespero laŭ informoj de la Nacia Astronoma Observejo de Ĉilio. La astronomojn surprizis nekutime forta radia signalo kaptata de la detektiloj, kiu unuavide konsistis simple el la sama mesaĝo, kiun tiu sama centro sendadas al la spaco ekde 2008 en regulaj intervaloj.

Post la unuaj teorioj, ke temis pri reflekto de la samaj radiaj ondoj senditaj de la tero, baldaŭ evidentiĝis, ke la mesaĝo tamen ja havas eksterteran devenon: La mesaĝo estis ĉefe salutoj en pluraj lingvoj, similaj al tiuj de la ora disko de la kosmosondiloj Voyager, sed en skriba formo. Post ripeto de la unuaj salutoj en diversaj lingvoj venis la vico de Esperanto, kiu enhavis korektojn faritajn videble de ekstertera estaĵo. Konvertinte la signalojn al literoj, la mesaĝo aspektis jene:

BonaN tagoN al ĉiuj loĝantoj de la universo deziras la homaro.

Post kontrolo de la originala mesaĝo la astronomoj konstatis, ke en ĝi efektive mankis la akuzativaj finaĵoj, kiujn nun verŝajne aldonis eksterterano. “Ni simple petis al fizikstudento, kiu tiutempe faris staĝon en nia centro kaj komencis lerni Esperanton, ke li traduku tiun frazon, kaj nun ni konstatas, ke li faris tion erare” plendis la direktoro de la observejo. Dume la teĥnikistoj pri radio-signaloj plu esploras la mesaĝon ricevitan kaj klopodas trovi plian enhavon, sed ili jam perdis preskaŭ ĉiun esperon: “Aspektas ja tiel, ke ili simple volis korekti nin kaj krome intencis diri al ni nenion”.

Plia mistero rilatas al tio, kial eksterteranoj entute scipovas la lingvon Esperanto, ĉar laŭ scio de la sciencia komunumo ankoraŭ neniu mesaĝo al la kosmo enhavis transkribon de La unua libro aŭ alian lernmaterialon. Kelkaj esperantistoj ekteoriumas pri la ebleco, ke Zamenhof ne mem iniciatis Esperanton sed fakte ricevis ĝin de eksterteraj vivformoj aŭ eĉ de diaj instancoj, kiuj laŭ tiu teorio same donintus la lingvon al aliaj civilizacioj de la universo.

Pli certa ol tiuj konjektoj estas ĝis nun nur tio, ke la Nacia Astronoma Observejo de Ĉilio ekofertos al siaj kunlaborantoj Esperanto-kursojn. Unua kontakto kun la Ĉilia Esperanto-Asocio efektiviĝos onidire jam venontsemajne.


Esperantio unuafoje partoprenos Eŭrovidon

11/09/2013

La venontjara kantokonkurso Eŭrovido prezentos senprecedentan novaĵon: Esperantio estos konsiderata por la unua fojo kiel lando kaj rajtos sendi kontribuaĵon. Tion anoncis la danaj organizantoj en preskonferenco okazinta hieraŭ kun la ĉeesto de la Ĝenerala Direktoro de UEA Osmo Buller. “La esperanta komunumo havas pli da landaj trajtoj kaj identeco ol aliaj landoj kun jardeka sperto en la konkurso: ne ekzistas kialo, plu diskriminacii ilin” klarigis la reprezentanto de la organiza teamo.

clay-serduchkoLaŭ ekskluzivaj informoj de anonima interna informanto, la Centra Oficejo planas kunmeti muzikgrupon el kelkaj el la oficistoj. La onidiroj sugestas, ke la KKS povus inspiriĝi de la ukraina Вєрка Сердючка kaj prezenti kanton en arĝentaj vestaĵoj. La respondeculoj pri kontado kaj administrado povus tiel lasi la unuan fojon la kalkulilojn kaj bilancojn por sursceniĝi kiel dancistoj.

La Ĝenerala Direktoro estas tre optimisma pri tiu ĉi okazo malfermiĝi al la mondo. “Tiu ĉi partopreno en tiom fama evento kongruas plene kun la dum la lasta UK aprobita agad-plano de la nova estraro”. Ankoraŭ ne ekzistas konkretaj decidoj pri la kanto, kiu reprezentos Esperantion dum la konkurso, sed ĝi verŝajne estos en la angla lingvo por igi ĝin pli alirebla al la publiko. “Ni tamen ja antaŭvidas enmeti la kriojn “Ek, ek!“ kaj “Al la supro, al la supro“ por almenaŭ subkonscie varbi por Esperanto.

La organizantoj de JES jam planas konkurson por elekti dum la jarŝanĝo pli junajn reprezentantojn de Esperantio por Eŭrovido, sed la lastan vorton havos la plenkreskuloj.


Dissolvita reto, kiu ŝakris per esperantistoj

21/09/2010

La nacia polico de Kipro malkovris pasintsemajne reton dediĉatan al la ŝakrado de esperantistoj. Laŭ la deklaroj de la policestro la organizon regis grupo de pensiuloj avidaj je mono por siaj genepoj. Ili tiel nutris la multnombrajn esperanto-renkontiĝojn per freŝaj kaj malfreŝaj esperantistoj, kiuj do okupis lokon dum la prelegoj, en amasloĝejoj kaj simile.

“Tiu ĉi ŝakro-reto sendis al multaj esperanto-renkontiĝoj esperantistojn por ŝajnigi, ke la aranĝoj estas allogaj” klarigis la policestro. “Plej skandale estis la katalogo, kiun ili proponis al sia klientaro, la organizantoj de la eventoj, danke al kiu eblis elekti profilon de esperantisto por ĉiu renkontiĝo: al FESTO oni sendis drogitajn junulojn, al Arkones nur slavojn kaj al UK 90-jarulojn”. Ĉiun homgrupon akompanis ĉiam unu el la organizantoj de la reto (kio laŭdire klarigas la ĉiaman ĉeeston de iu maljunulo aŭ pensiulo ankaŭ en junularaj aranĝoj) kiu kontrolis, ke ili ne malkaŝu la veron. Multaj el la viktimoj estis devigitaj festumi dumnokte aŭ duondormi dum prelegoj kaj ofte suferis insultojn kaj fizikajn atakojn se ili ne plenumis siajn devojn.

“Nun estas tasko de UEA decidi pri la puno al la organizantoj de tiuj ĉi aranĝoj, kiuj profitis de la servo, ĉar ne nur la reto kulpas pri tiu ĉi homkomerco, sed ankaŭ la klientoj, kiuj siaflanke havis la subtenon de UEA” atentigis la policestro. Dume la viktimoj restas en posttraŭmata centro en Kipro, kie ili nun devas eklerni, kiel agi en la normala mondo, ekstermovade. Multaj havas malfacilaĵojn por ne danci, kiam ekaŭdeblas La bambo kaj por liberigi sin de nomŝildo. La skipo de psikologoj estas tamen optimisma, ke ili baldaŭ lernos la anglan, “kiel ĉiu normala homo”.


“Zami” rolos en nova versio de Super Mario

27/05/2010

La kreintoj de la videoludo Super Mario Bros. volas honori doktoron Zamenhof kaj tiucele eldonos novan version de sia plej fama produkto. En ĝi la lokon de Mario prenos Zamenhof, kaj tiun de Luigi okupos Humphrey Tonkin. Katalin Kovats siavice anstataŭos princinon Peach kaj ekzistas onidiroj (nekonfirmitaj), ke la Koopa-reĝo povus esti Johann Martin Schleyer. Antaŭvideble la rolojn de aliaj estaĵoj de la mondo de Mario ludos aliaj gravuloj de la Esperanto-movado, kiel Stanka Starčević, Tobiasz Kaźmierski, Giorgio Silfer kaj Chuck Smith. Tamen pri tio ĉi ne estas detalaj informoj en la komuniko de la programistoj de Nintendo.

Shigeru Miyamoto ja anoncis jam, ke la ĉefrolulo havos la nomon Zami kaj anstataŭ fajro-bulojn ĵetos akuzativajn finaĵojn. Inter aliaj ĝustigoj por la Esperanta komunumo estas ankaŭ tiu, kiu permesos al Zami kreski post manĝado de ekzemplero de la Fundamento, malsame al la originala versio, en kiu havis tiun ĝi efikon fungoj.

Nintendo planas prezenti la finan produkton dum la Universala Kongreso de 2010 en Kubo, kvankam ankoraŭ ekzistas duboj, ĉu la aŭtoritatoj landaj permesos al la reprezentantoj de la entrepreno eniri la landon. “Ni zorgos pri tio, ke ĉio glate iros” asertis la Konstanta Kongresa Sekretario, Clay Magalhães. “UEA  havas klaran influon en la tuta mondo, kaj se ni deziras ion, tio efektiviĝos”.

Ĝis nun la programistoj jam starigis kontakton kun kelkaj eminentuloj pri lingvo kaj pri videoludoj por fari la unuajn taksojn. Eblas kandidatiĝi por iĝi ano de la testa skipo ĉe la esperanta versio de la retpaĝo de Nintendo, http://www.nintendo.eo